Cihazınız kalibrasyondan döndü, yanında birkaç sayfalık bir sertifika geldi. Çoğu firma bu belgeyi dosyaya koyar ve bir sonraki denetime kadar açmaz. Oysa sertifika, cihazınızın gerçekte ne kadar doğru ölçtüğünü söyleyen tek belgedir. TSE veya Hizmet Yeterlilik Belgesi (HYB) denetiminden önce sertifikanızı kendiniz kontrol edebilmeniz için 6 adımlık bir rehber hazırladık.
1. Cihaz bilgileri doğru mu?
Sertifikadaki marka, model ve seri numarası sahadaki cihazla birebir aynı olmalı. Denetimlerde en sık rastlanan uygunsuzluk budur. Özellikle aynı modelden birden fazla cihazı olan firmalarda sertifikalar karışabilir.
2. Kalibrasyon tarihi ve önerilen sonraki tarih
Sertifikada kalibrasyonun yapıldığı tarih yer alır. Bazı sertifikalarda “önerilen sonraki kalibrasyon tarihi” de bulunur. Kalibrasyon periyodunu belirlemek aslında cihaz sahibinin sorumluluğudur. Kullanım yoğunluğu ve cihazın geçmiş performansına göre karar verilir, çoğu işletme yılda bir periyot uygular.
3. Ölçüm noktaları ve sapma
Sertifikanın kalbi ölçüm sonuçları tablosudur. Genellikle şu sütunlar bulunur:
- Referans değer: Referans standardın gösterdiği gerçek değer.
- Cihaz okuması: Sizin cihazınızın gösterdiği değer.
- Sapma (hata): İkisi arasındaki fark.
- Ölçüm belirsizliği: Sonucun hangi aralıkta güvenilir olduğunu gösteren değer.
Ölçüm noktalarının sizin gerçekte kullandığınız aralığı kapsadığından emin olun. 0–100 bar’lık bir manometreyi hep 8–10 bar civarında kullanıyorsanız, sertifikada o bölgede bir ölçüm noktası olmalıdır.
4. Ölçüm belirsizliği ne anlama gelir?
Hiçbir ölçüm kusursuz değildir. Belirsizlik, “gerçek değer bu aralıkta bir yerdedir” diyen değerdir. Örneğin sapma +0,2 °C, belirsizlik ±0,3 °C ise cihazın gerçek hatası yaklaşık −0,1 ile +0,5 °C arasındadır. Belirsizlik, sizin işinizdeki tolerans ile kıyaslandığında küçük kalmalıdır. Konunun ayrıntıları için ölçüm belirsizliği ve kalibrasyon sayfamıza bakabilirsiniz.
5. Uygun mu, değil mi? Kabul kriterini siz belirlersiniz
Sertifika cihazın ne kadar saptığını belgeler. Ancak bu sapmanın sizin işiniz için kabul edilebilir olup olmadığına çoğu zaman siz karar verirsiniz. Bunun için önceden bir kabul kriteri belirleyin. Bu kriter cihaz üreticisinin doğruluk sınıfı, ilgili standart veya kendi proses toleransınız olabilir. Sertifikayı aldığınızda şunu kontrol edin: Sapma + belirsizlik, kabul sınırımın içinde mi? İçindeyse cihazı kullanmaya devam edin. Değilse ayar, tamir veya değişim gerekir. Bu kararı ve dayanağını kayıt altına almak, denetimde güçlü bir kanıttır.
6. İzlenebilirlik zinciri belirtilmiş mi?
Sertifikada kalibrasyonda kullanılan referans cihazlar ve onların kalibrasyon bilgileri yer almalıdır. Böylece ölçümünüz, ulusal ve uluslararası ölçüm standartlarına kesintisiz bir zincirle bağlanır. Ayrıntılı açıklama için Kalibrasyonda İzlenebilirlik Nedir? yazımızı okuyabilirsiniz.
Sertifika geldikten sonra yapılacaklar
- Sertifikayı cihaz kayıt listenize işleyin (sertifika no, tarih, sonraki tarih).
- Cihaz üzerine kalibrasyon etiketini yapıştırın.
- Sapma ve belirsizliği kabul kriterinizle karşılaştırıp “uygun” veya “uygun değil” kararını yazın.
- Sapma büyükse son kalibrasyondan bu yana yapılan ölçümleri gözden geçirin. Hatalı ölçümle onaylanmış iş var mı, kontrol edin.
- Bir sonraki kalibrasyon için takviminize hatırlatma ekleyin.
Sertifikanızı birlikte inceleyelim
STA Kalibrasyon olarak izlenebilir kalibrasyon sertifikalarımızda ölçüm noktalarını cihazınızın kullanım aralığına göre seçiyor, sonuçları anlaşılır şekilde raporluyoruz. Elinizdeki bir sertifikayı nasıl yorumlayacağınızdan emin değilseniz bize ulaşın: İletişim.
