“Cihazlarımızı ne sıklıkla kalibre ettirmeliyiz?” sorusu, TSE ve Hizmet Yeterlilik Belgesi (HYB) sahibi firmaların bize en sık sorduğu sorulardan biridir. Çoğu işletmede cevap alışkanlıkla “yılda bir” olur. Bu çoğu zaman makul bir başlangıçtır, ancak her cihaz için doğru değildir. Bu yazıda kalibrasyon periyodunu nasıl belirleyeceğinizi ve bu kararı denetimde nasıl savunacağınızı anlatıyoruz.
Periyodu kim belirler?
Kalibrasyon sertifikası cihazın o günkü durumunu belgeler. Bir sonraki kalibrasyonun ne zaman yapılacağına ise kural olarak cihazı kullanan firma karar verir. Kalite sistemleri sizden belirli bir süre değil, gerekçeli ve kayıt altına alınmış bir periyot ister. Denetçinin sorusu çoğu zaman “neden bir yıl?” olur. Bu soruya verilecek cevabınızın hazır olması gerekir.
Periyodu etkileyen 5 faktör
- Kullanım yoğunluğu: Günde onlarca ölçüm yapan bir gaz kaçak dedektörü ile ayda bir kullanılan bir yedek kumpas aynı periyoda tabi olmamalı.
- Çalışma ortamı: Toz, nem, titreşim ve sıcaklık değişimi olan sahada çalışan cihazlar, atölyede duranlardan daha hızlı sapar.
- Geçmiş kalibrasyon sonuçları: Cihaz son birkaç kalibrasyonda sınırlarına yaklaşıyorsa periyodu kısaltın. Her seferinde çok küçük sapma veriyorsa uzatmayı değerlendirebilirsiniz.
- Ölçümün kritikliği: Ölçüm sonucu doğrudan güvenliği veya müşteriye verilen raporu etkiliyorsa daha sık kontrol gerekir. LPG dönüşümünde sızdırmazlık testi, yangın söndürme tüplerinin dolum ve basınç kontrolü veya araç tadilatında yapılan ölçümler buna örnektir.
- Üretici önerisi: Kullanım kılavuzunda belirtilen öneri iyi bir başlangıç noktasıdır.
Pratik bir yöntem: Başla, izle, ayarla
Yeni bir cihaz için genellikle 12 aylık periyotla başlanır. Ardından her kalibrasyon sonucunda şu soruyu sorun: Sapma, kabul sınırımın ne kadarını kullandı?
- Sapma kabul sınırının yarısından azsa ve bu durum art arda tekrarlanıyorsa, periyot dikkatli şekilde uzatılabilir.
- Sapma kabul sınırına yaklaşıyorsa periyot kısaltılmalıdır, örneğin 6 aya.
- Cihaz sınırı aşmışsa periyot kısaltılır ve geçmiş ölçümler gözden geçirilir.
Bu kararları cihaz kartına kısa bir notla yazmanız, denetimde periyodunuzu savunmanın en kolay yoludur.
Periyotlar arasında ara kontrol
Kalibrasyon periyodunu uzatmanın güvenli yolu ara kontrollerdir. Ara kontrol, kalibrasyonun yerine geçmez. Ancak iki kalibrasyon arasında cihazın hâlâ güvenilir olduğunu gösterir:
- Manometrede referans manometre ile karşılaştırmalı kontrol,
- Terazide bilinen bir ağırlıkla haftalık kontrol,
- Multimetrede bilinen bir kaynakla aylık karşılaştırma.
Sonuçları basit bir tabloya işleyin. Tutarsızlık görürseniz periyodu beklemeden cihazı kalibrasyona gönderin.
Periyodu beklemeden kalibrasyon gereken durumlar
- Cihaz düştü, darbe aldı veya su temas etti.
- Tamir edildi ya da parça (prob, sensör) değiştirildi.
- Ara kontrolde beklenmeyen sonuç verdi.
- Uzun süre depoda kaldıktan sonra yeniden kullanılacak.
Kalibrasyon planınızı birlikte yapalım
STA Kalibrasyon olarak cihaz listenizi inceleyip kullanım koşullarınıza uygun bir kalibrasyon takvimi önerebiliriz. İzlenebilir kalibrasyon sertifikalarımız ve yerinde kalibrasyon seçeneğimizle cihazlarınız uzun süre işten uzak kalmaz. Sertifikalarınızı nasıl yorumlayacağınız için Kalibrasyon Sertifikası Nasıl Okunur? yazımıza da göz atabilirsiniz. Teklif için: İletişim.
